Opgenomen vermogen is iets anders dan koelcapaciteit

Bij een split-airco worden twee verschillende waarden vaak door elkaar gehaald. De koel- of verwarmingscapaciteit geeft aan hoeveel warmte het systeem kan verplaatsen. Het elektrisch opgenomen vermogen geeft aan hoeveel stroom daarvoor nodig is. Een airco met 2,5 kW koelcapaciteit gebruikt dus niet automatisch 2,5 kW elektriciteit.

Het rendement wordt onder meer weergegeven met SEER voor koelen en COP voor verwarmen. Een hogere SEER wijst op een lager gemiddeld elektriciteitsgebruik voor dezelfde hoeveelheid koeling gedurende een seizoen. De werkelijke uitkomst blijft afhankelijk van buitentemperatuur, gebruiksduur, onderhoud en de manier waarop de installatie is aangelegd.

Naast de compressor gebruiken ook ventilatoren, sensoren en regel-elektronica energie. Het stand-byverbruik ligt bij moderne systemen doorgaans veel lager dan het verbruik tijdens bedrijf, maar langdurig stand-bygebruik telt wel mee in het totale energiegebruik.

Waarom invertertechniek het verbruik kan verlagen

Een traditionele aan-uitcompressor werkt met volledige inschakeling en uitschakeling. Een invertercompressor kan het toerental geleidelijk aanpassen aan de warmtelast. Zodra de ruimte op temperatuur is, hoeft de compressor vaak minder hard te werken.

Dat is vooral nuttig bij langere bedrijfstijden en wisselende belasting. Een inverter kan dan op deelvermogen blijven draaien in plaats van steeds volledig in- en uit te schakelen. De besparing is niet voor iedere woning of ieder gebruikspatroon gelijk. Kijk daarom naar de seizoensrendementen van het concrete model en niet alleen naar het maximale vermogen.

Ook de installatie beïnvloedt het rendement. Leidingen moeten correct worden aangelegd en geïsoleerd. De koelmiddellading en koelmiddeldruk moeten door een daarvoor bevoegde monteur worden gecontroleerd. Fouten op dit gebied kunnen de werking en efficiëntie beïnvloeden.

Temperatuur, zon en ventilatie bepalen veel

De ingestelde temperatuur heeft direct invloed op de benodigde koelcapaciteit. Hoe groter het verschil tussen binnen en buiten, hoe langer of intensiever de airco moet werken. Een gematigde instelling vraagt doorgaans minder energie dan een zeer lage temperatuur.

Ook de ruimte zelf bepaalt de warmtelast. Grote ramen op het zuiden, directe zoninstraling, een slecht geïsoleerde gebouwschil en warmte van apparatuur kunnen de koelvraag tijdelijk sterk verhogen. De plaats van de binnenunit en de luchtverdeling spelen eveneens mee.

Open ramen en deuren tijdens het koelen brengen warme en vochtige buitenlucht naar binnen. Daardoor moet de airco opnieuw extra warmte en vocht afvoeren. Gebruik timers of een passende nacht- en eco-stand wanneer dat bij uw situatie past. Continu rustig draaien kan bij een inverter gunstiger zijn dan steeds kort aan- en uitschakelen, maar het exacte effect hangt af van het systeem en de ruimte.

Ontvochtigen, ventileren en filters onderhouden

De ontvochtigingsfunctie kan het comfort verbeteren wanneer de binnenlucht vochtig aanvoelt. In deze modus werkt de compressor vaak met een lagere belasting, terwijl het systeem langer kan blijven draaien. Daardoor is een lager momentaan vermogen niet automatisch hetzelfde als een lager verbruik over de hele dag.

Een hogere ventilatorstand gebruikt meer elektriciteit voor de ventilatormotor. Het verschil is meestal kleiner dan het verbruik van de compressor, maar een continu hoge stand kan wel meetellen. Kies daarom een automatische stand als de luchtverdeling daarmee goed blijft.

Vuile filters beperken de luchtstroom. De binnenunit moet dan harder werken om dezelfde hoeveelheid lucht te verplaatsen en het comfort kan afnemen. Reinig filters volgens de handleiding. Laat een specialist inschakelen wanneer ook de warmtewisselaar, buitenunit, elektrische delen of het koelmiddelcircuit moeten worden gecontroleerd.

Ontvochtiging is geen oplossing voor bestaande schimmel. Een airco kan het binnenklimaat helpen beheersen, maar de oorzaak van vochtproblemen moet afzonderlijk worden onderzocht.

Zo maakt u een realistische verbruiksschatting

Gebruik voor een eerste berekening deze formule: elektrisch opgenomen vermogen in kW × gebruiksuren = verbruik in kWh. Voor een maand telt u de dagelijkse schatting op. Reken bij een inverter niet uitsluitend met het maximale vermogen; het gemiddelde tijdens normaal gebruik kan lager liggen.

Voor een nauwkeuriger beeld kunt u het verbruik gedurende meerdere gebruiksdagen meten met een geschikte energiemeter of uitlezen via een daarvoor geschikte energiemanager. Let erop dat sommige systemen het verbruik van binnen- en buitenunit samen rapporteren en andere alleen een deel van de installatie tonen.

De juiste capaciteit voorkomt onnodig verbruik

Een te kleine unit kan tijdens warme dagen lang op hoge belasting draaien. Een te grote unit heeft op papier voldoende vermogen, maar past mogelijk minder goed bij de feitelijke warmtelast en het gewenste comfort. De capaciteit moet daarom worden afgestemd op onder meer vloeroppervlak, plafondhoogte, isolatie, glasoppervlak, zonbelasting en het gebruik van de ruimte.

Ekaa Duurzaam vermeldt als officieel dealer te werken met Daikin, LG, Mitsubishi Electric, Panasonic en Toshiba. Welke serie of uitvoering passend is, moet per woning en gebruikssituatie worden beoordeeld. Een model met een gunstige SEER- of COP-waarde levert alleen voordeel als de capaciteit, plaatsing en installatie eveneens kloppen.

Wanneer professioneel advies verstandig is

Voor het ophangen van de units, het aanleggen van leidingen, het vullen of controleren van koelmiddel en het aansluiten van elektrische componenten is deskundige uitvoering belangrijk. Bij doorvoeren in dak, gevel of constructie moet ook worden beoordeeld welke bouwkundige maatregelen nodig zijn. Controleer bij twijfel of aanvullende toestemming of een specialistische beoordeling nodig is.

Ekaa Duurzaam geeft aan KIWA-gecertificeerd te zijn en biedt vrijblijvend advies of een offerte aan. Laat vooraf bespreken welke ruimte gekoeld of verwarmd moet worden, hoeveel uren u verwacht te gebruiken en welke bouwkundige omstandigheden van invloed zijn. Zo krijgt u een verbruiksschatting die beter aansluit op uw woning dan een algemene tabel.