Zo maakt u zelf een berekening

Voor een praktische schatting hebt u drie gegevens nodig: de gewenste warmteafgifte, de COP bij vergelijkbare omstandigheden en uw actuele stroomtarief. Door die gegevens stap voor stap te combineren, krijgt u een bruikbare indicatie per uur.

1. Bepaal hoeveel warmte de ruimte ongeveer nodig heeft, uitgedrukt in kW.
2. Deel dit vermogen door de COP om het elektrische verbruik in kW te schatten.
3. Vermenigvuldig het elektrische verbruik met uw stroomprijs per kWh.

Stel dat een ruimte 4 kW warmte vraagt, de COP op dat moment 3,0 is en uw stroomtarief €0,25 per kWh bedraagt. Het benodigde elektrische vermogen is dan 4 ÷ 3,0 = ongeveer 1,33 kW. Een uur verwarmen kost in dit rekenvoorbeeld circa €0,33. Uw actuele tarief kan hiervan afwijken.

In de praktijk kan het toestel tijdelijk meer of minder elektriciteit gebruiken. Een inverter-airco past het vermogen aan de warmtevraag aan. Bij een lage belasting kan het verbruik daardoor lager liggen dan het maximale opgenomen vermogen op het specificatieblad.

Waarom het uurbedrag niet constant blijft

Een warmtepomp-airco haalt warmte uit de buitenlucht. Hoe groter het temperatuurverschil tussen buiten en binnen, hoe zwaarder het systeem doorgaans moet werken. Bij mild weer kan de efficiëntie gunstiger zijn dan tijdens vorst. Daardoor kan dezelfde airco op verschillende dagen een ander bedrag per uur kosten.

Ook deellast heeft invloed. Een toestel dat rustig blijft draaien, werkt anders dan een systeem dat een koude ruimte snel moet opwarmen. Regelmatig kortstondig een hoge temperatuur instellen kan daarom een minder representatieve berekening opleveren dan stabiel verwarmen met een passend setpoint.

Bij lage buitentemperaturen kan de buitenunit bovendien rijp of ijs opbouwen. Tijdens een ontdooicyclus wordt tijdelijk energie gebruikt zonder dat de ruimte op dezelfde manier wordt verwarmd. Het gemiddelde verbruik over een heel uur kan daardoor hoger uitvallen dan een berekening met alleen de nominale COP.

Ten slotte spelen isolatie, ventilatie, kierdichting, de grootte van de ruimte en de gewenste binnentemperatuur mee. Deze factoren bepalen hoeveel warmte de airco moet leveren en dus indirect hoeveel elektriciteit nodig is.

COP en SCOP: welke waarde gebruikt u?

COP is de verhouding tussen de geleverde warmte en het opgenomen elektrische vermogen bij een bepaalde testconditie. Een COP van 3 betekent bijvoorbeeld dat 1 kWh elektriciteit onder die omstandigheden ongeveer 3 kWh warmte oplevert.

De COP is vooral nuttig wanneer u het uurbedrag bij een specifieke buitentemperatuur wilt benaderen. Controleer dan of de fabrikant de waarde heeft opgegeven bij omstandigheden die lijken op uw situatie. Een COP uit één testpunt voorspelt niet automatisch het verbruik tijdens een hele winter.

SCOP is een seizoensgebonden efficiëntiewaarde. Daarbij worden verschillende temperaturen en gebruiksomstandigheden meegenomen. Voor een inschatting van het gemiddelde rendement over een langere periode is SCOP daarom relevanter dan één losse COP.

Ook een SCOP blijft een gestandaardiseerde waarde. Uw woning kan meer warmte verliezen door beperkte isolatie, veel ventilatie of een open indeling. Gebruik COP voor een specifieke uurinschatting en SCOP als hulpmiddel bij een vergelijking over een seizoen.

Indicatieve voorbeelden per capaciteitsklasse

Onderstaande tabel is een rekenvoorbeeld en laat zien hoe een indicatief uurbedrag ontstaat bij een aangenomen stroomprijs van €0,25 per kWh. Actuele tarieven verschillen per energiecontract. De waarden gaan uit van de genoemde COP en zijn geen voorschrift voor een specifiek merk of model.

Een grotere unit kost niet automatisch evenredig meer per kilowatt warmte. Als de COP vergelijkbaar blijft, volgt het uurbedrag vooral uit de werkelijk geleverde warmte. Wel is een juiste dimensionering belangrijk: een te kleine unit kan lang op hoge belasting draaien, terwijl een te grote unit mogelijk minder passend regelt bij een kleine warmtevraag.

Zo houdt u het verbruik beheersbaar

Begin met een passende capaciteit voor de ruimte. Laat bij twijfel de warmtevraag beoordelen, zeker bij een open woonkamer, meerdere vertrekken of een woning met beperkte isolatie.

Verwarm vervolgens zo stabiel mogelijk. Grote, korte temperatuurstappen vragen meer vermogen dan het handhaven van een redelijk constant comfortniveau. Stel de temperatuur niet hoger in dan nodig en gebruik de regeling bewust.

Houd filters en warmtewisselaars schoon volgens de instructies van de fabrikant. Vervuiling kan de luchtstroom beperken en de werking nadelig beïnvloeden. Voor werkzaamheden aan koelmiddelen, elektrische aansluitingen of de buitenunit is een bevoegde specialist nodig.

Isolatie en kierdichting verlagen de warmtevraag. Daardoor hoeft de airco minder warmte te leveren en kan het elektrische verbruik dalen. Een ontvochtigingsfunctie kan helpen bij een vochtig binnenklimaat, maar vervangt geen onderzoek naar bouwkundige vochtproblemen of schimmelbronnen.

Wat betekent dit voor uw eigen situatie?

Gebruik voor uw persoonlijke berekening bij voorkeur het stroomtarief van uw contract en de technische gegevens van het exacte model. Noteer daarnaast de buitentemperatuur, de ingestelde binnentemperatuur en, als dat mogelijk is, het gemeten verbruik. Een energiemeter of uitlezing van het systeem geeft vaak een beter beeld dan alleen een theoretische formule.

Bij een hybride systeem moet u de energiebronnen afzonderlijk beoordelen. De elektriciteit voor de airco en het verbruik van een cv-ketel zijn verschillende posten. Ook eventuele elektrische bijverwarming moet u apart meenemen.

Ekaa Duurzaam kan via het bestaande vrijblijvende advies- en offerteformulier meedenken over capaciteit, regeling en een berekening die aansluit op uw woning en gebruikspatroon. De uiteindelijke kosten blijven afhankelijk van de gekozen installatie, omstandigheden en uw energiecontract.