1. Eerst uitschakelen en waterschade beperken

Een kleine druppel kan uitgroeien tot schade aan wand, plafond, vloer of meubels. Zet daarom eerst de binnenunit uit met de afstandsbediening en, wanneer dat veilig en nodig is, via de daarvoor bestemde schakelaar. Raak geen natte stekkers, kabels of elektrische onderdelen aan.

Plaats een opvangbak onder de lekkage en leg absorberend materiaal rond de plek. Komt het water uit een plafondcassette of een hoog gemonteerde unit, gebruik dan geen ladder als de situatie instabiel is. Laat de installatie uitgeschakeld en schakel hulp in wanneer u niet veilig bij de oorzaak kunt komen.

Blijft er water komen terwijl de airco uitstaat, dan kan er water in de omgeving of uit een leiding blijven lopen. Beperk de schade en laat de bron controleren.

2. Waardoor lekt een airco meestal?

Tijdens het koelen ontstaat condens. Die hoort via een lekbak en condensafvoer naar buiten of naar een geschikte afvoer te worden geleid. Als dat traject niet goed werkt, zoekt het water een andere weg.

• Verstopte condensafvoer: stof, vuil, schimmelresten of bouwresten kunnen de afvoer blokkeren.
• Vuile filters: een beperkte luchtstroom kan bijdragen aan een te koude verdamper en ijsvorming.
• Bevroren verdamper: bij onvoldoende luchtstroom of een probleem met het koudemiddel kan ijs ontstaan. Na uitschakelen smelt dat ijs en kan de lekbak overlopen.
• Beschadigde lekbak: een scheur, vervorming of corrosie kan water direct uit de unit laten ontsnappen.
• Probleem met de condenspomp: vooral bij plafondcassettes of installaties waarbij condens omhoog moet worden afgevoerd.
• Onjuiste afvoer of installatie: onvoldoende afschot, een losse leiding of gebrekkige isolatie kan afvoerproblemen of condens aan de buitenzijde van een leiding veroorzaken.

De plaats waar het water verschijnt, zegt niet altijd waar het probleem zit. Water kan langs leidingen of plafonddelen naar een andere plek lopen.

3. Veilige controles die je zelf kunt uitvoeren

Voer alleen controles uit waarvoor de installatie niet hoeft te worden geopend. Controleer eerst of de filters zichtbaar vuil zijn. Reinig ze volgens de handleiding en laat ze volledig drogen voordat ze teruggeplaatst worden.

Kijk vervolgens naar het bereikbare uiteinde van de condensafvoer. Verwijder bladeren of ander los vuil rond de uitmonding. Als de constructie dit veilig toelaat, kan een nat-droogzuiger worden gebruikt om een zichtbare blokkade uit de afvoer te verwijderen. Forceer niets en blaas geen vuil dieper de installatie in.

Controleer ook op ijsvorming rond de binnenunit. IJs wijst niet op een normale werking en kan samenhangen met luchtstroom, koudemiddel of een technisch defect. Maak geen koelmiddelleidingen los en probeer geen elektrische aansluitingen te herstellen.

Een zichtbare scheur in de lekbak kun je hooguit tijdelijk opvangen. Een opvangbak of doek verhelpt de oorzaak niet. Komt de lekkage terug na het reinigen van de filters of afvoer, stop dan met zelf testen.

4. Wanneer is een specialist nodig?

Laat een bevoegde specialist komen bij een grote of aanhoudende lekkage, water in de buurt van elektrische onderdelen, natte plafonds of wanden, een moeilijk bereikbare unit en elke situatie waarin ijsvorming terugkeert.

Professionele hulp is ook nodig bij een vermoeden van koudemiddelverlies. Koudemiddel hoort niet door een gebruiker te worden bijgevuld, afgetapt of verplaatst. Onderzoek, terugwinning, lekdichtheidscontrole en opnieuw vullen moeten worden uitgevoerd volgens de geldende voorschriften door een daarvoor bevoegde technicus.

Bij een plafondcassette kan de condenspomp, vlotterschakelaar of leiding de oorzaak zijn. Omdat de lekbak zich boven het plafond kan bevinden, is verder gebruik riskant voor plafondafwerking en isolatie. Bij een multi-splitinstallatie moet bovendien worden bekeken of het probleem beperkt blijft tot één binnenunit of samenhangt met het gezamenlijke systeem.

5. Wat onderzoekt en repareert een monteur?

Een monteur begint doorgaans met het vaststellen van de lekkagebron. Daarbij worden onder meer de filters, luchtstroom, verdamper, lekbak, condensafvoer en eventuele condenspomp gecontroleerd. Ook wordt gekeken naar de opstelling en het verloop van de afvoerleiding.

Afhankelijk van de diagnose kan de oplossing bestaan uit het reinigen of vervangen van de condensafvoer, het herstellen of vervangen van de lekbak, het vervangen van een condenspomp of het opnieuw isoleren van een leiding. Een verkeerd afgestelde binnenunit kan opnieuw worden uitgelijnd zodat condens beter wordt afgevoerd.

Bij ijsvorming of verminderde koelwerking kan aanvullend onderzoek aan het koudemiddelcircuit nodig zijn. Dat vereist gespecialiseerd gereedschap en deskundigheid. Vraag bij de afspraak welke oorzaak is vastgesteld en welke reparatie nodig is om herhaling te beperken.

6. Zo verklein je de kans op nieuwe lekkage

Regelmatig onderhoud helpt om vervuiling en beginnende afvoerproblemen tijdig te signaleren. Laat filters, verdamper, lekbak en condensafvoer controleren volgens de onderhoudsbehoefte van de installatie en de omstandigheden in de ruimte. In stoffige of intensief gebruikte ruimtes kan vaker reinigen nodig zijn.

Bij een nieuwe installatie verdienen het afschot van de condensafvoer, de isolatie van leidingen en de bereikbaarheid voor onderhoud extra aandacht. Bij plafondinstallaties is een goed werkende condenspomp met een passende beveiliging belangrijk. Laat na werkzaamheden controleren of het condenswater daadwerkelijk correct wegloopt.

Gebruik de airco niet opnieuw als de lekkage alleen tijdelijk lijkt verdwenen. Een droge vloer betekent niet automatisch dat de verstopping, ijsvorming of technische storing is opgelost.