De belangrijkste grens: het koelcircuit

Bij een split-systeem circuleren koudemiddel en olie onder druk tussen de binnen- en buitenunit. Zodra u een leiding doorsnijdt, een koppeling opent, een verbinding maakt die niet fabrieksmatig is afgesloten of het systeem vacuümeert, werkt u aan het koelcircuit. Daarvoor zijn gespecialiseerde meetmiddelen, passende procedures en kennis van het gebruikte koudemiddel nodig.

Een onjuiste verbinding kan lekkage, vocht in het systeem, storingen of een lager rendement veroorzaken. Ook kan onzorgvuldig omgaan met koudemiddel risico’s opleveren voor mens en milieu. Laat een lekkend of per ongeluk geopend systeem daarom niet verder draaien en neem contact op met een bevoegde specialist.

Welke systemen kunnen soms wel zelf worden geplaatst?

Niet elk systeem dat als ‘split’ wordt aangeboden, heeft dezelfde installatie-eisen. Sommige compacte units werken met vooraf gevulde en permanent afgesloten leidingen. Ook mobiele airco’s en bepaalde monoblocsystemen kunnen zonder werkzaamheden aan het koudemiddel worden geplaatst. Bij quick-connect- of prefaboplossingen bepaalt de fabrikant of de verbinding door een consument mag worden gemaakt.

Let in de documentatie op termen als ‘factory-charged’, ‘pre-charged’, ‘plug-and-play’ of ‘geschikt voor installatie door particulieren’. Die termen zijn op zichzelf niet voldoende: lees ook de installatievoorschriften. Staat daarin dat de koelkring moet worden geopend, dat leidingen moeten worden geflared of dat een vacuümpomp nodig is, dan is professionele installatie aangewezen.

Een productpagina of verkooptekst kan onvolledig zijn. Bij twijfel is de handleiding van het exacte typenummer de beste eerste controle. Vraag daarnaast na wat de fabrikant als geldige installatie beschouwt.

Wat kunt u vaak zelf voorbereiden?

Bij een systeem dat volgens de fabrikant zonder koelmiddelwerk mag worden gemonteerd, kunt u mogelijk de mechanische voorbereiding uitvoeren. Denk aan het bepalen van de positie van de binnenunit, het monteren van een montageplaat en het voorbereiden van een doorvoer. Houd rekening met een vrije luchtstroom, bereikbaarheid voor onderhoud en een logische route voor condenswater.

De buitenunit moet stabiel en trillingsarm staan of hangen. Een lichte gevel, balkon of dakconstructie kan extra aandacht vragen vanwege geluid, trillingen, draagkracht en bereikbaarheid. Doorvoeren moeten zorgvuldig worden afgedicht tegen vocht, tocht en ongedierte. Volg hierbij de aanwijzingen van de fabrikant.

Test na montage alleen volgens de voorgeschreven procedure. Controleer of er geen lekkage, teruglopend condenswater, ongebruikelijke geluiden of foutmeldingen zijn. Stop bij twijfel en laat de aansluiting controleren.

Elektra is een afzonderlijk aandachtspunt

Zelfinstallatie van het koelgedeelte betekent niet automatisch dat u ook de elektrische aansluiting zelf mag uitvoeren. Sommige compacte apparaten gebruiken een stekker. Andere systemen vragen een vaste aansluiting, een aparte groep, een geschikte automaat of aanpassing van de bekabeling.

Werk aan de groepenkast, een nieuwe stroomgroep of vaste netaansluiting laat u uitvoeren door een vakbekwame elektricien. Controleer de benodigde aansluitwaarde, kabelspecificaties en beveiliging aan de hand van de handleiding. Schakel de spanning uit voordat u werkzaamheden uitvoert en begin niet aan elektrische aanpassingen als u niet aantoonbaar weet hoe dat veilig moet.

Garantie, verzekering en oplevering

De installatiekeuze kan gevolgen hebben voor garantie en schadeafhandeling. Fabrikanten kunnen voorwaarden stellen aan wie het systeem installeert, welke controles worden uitgevoerd en hoe de ingebruikstelling plaatsvindt. Een zelf gemonteerde unit kan technisch werken en toch niet aan de garantievoorwaarden voldoen.

Controleer daarom vóór aankoop of montage:

• of zelfinstallatie voor het exacte model is toegestaan;
• of het koelcircuit gesloten blijft;
• welke eisen gelden voor de elektrische aansluiting;
• wie de ingebruikstelling of controle moet uitvoeren;
• of uw opstal- of aansprakelijkheidsverzekering voorwaarden stelt aan eigen werkzaamheden.

Bij schade door condens, trillingen, een elektrische fout of een lekkage kan de oorzaak en wijze van installatie relevant zijn. Bewaar de handleiding, aankoopgegevens en eventuele controle- of installatiedocumenten.

Wanneer schakelt u een specialist in?

Laat een gecertificeerde specialist komen wanneer het koelcircuit moet worden geopend, leidingen op maat moeten worden gemaakt, verbindingen moeten worden gevacumeerd of koudemiddel moet worden toegevoegd of verwijderd. Hetzelfde geldt wanneer de installatie een nieuwe groep, vaste aansluiting of bouwkundige ingreep aan dak of gevel vereist.

Ekaa Duurzaam adviseert over de installatie-eisen van aircosystemen en verzorgt voor werkzaamheden waarvoor koelmiddelkennis of professionele aansluiting nodig is een KIWA-gecertificeerde installatie. De juiste aanpak hangt af van het merk, type, de woning en de bestaande elektra. Gebruik het vrijblijvende advies- of offerteformulier om het exacte model en de geplande montage te laten beoordelen.