Eerst het systeemtype bepalen

De belangrijkste eerste vraag is of je drie binnenunits op één buitenunit wilt aansluiten of drie volledig zelfstandige airco’s wilt plaatsen. Een multi-split combineert meerdere binnenunits met één buitenunit. Dat kan ruimte buiten besparen en beperkt het aantal buitenunits, maar de buitenunit en de voedingsaansluiting moeten wel geschikt zijn voor de beoogde combinatie.

Bij drie losse systemen heeft iedere airco zijn eigen compressor en besturing. Als deze toestellen op één groep worden aangesloten, moet de gezamenlijke belasting worden beoordeeld. In de praktijk kan het verdelen van de systemen over meerdere groepen overzichtelijker zijn, maar dat is geen standaardoplossing: de meterkast, kabelroutes en beveiliging moeten daarvoor geschikt zijn.

Kijk daarom niet alleen naar het aantal binnenunits. Het aantal binnenunits zegt niets op zichzelf over de benodigde elektrische capaciteit. Het gekozen buitenunitmodel, het koel- en verwarmingsvermogen en de manier waarop de systemen worden gebruikt zijn minstens zo belangrijk.

Welke elektrische factoren tellen mee?

Een beoordeling van de groep bestaat uit meer dan het optellen van het nominale vermogen. De installateur kijkt onder meer naar:

• de maximale opgenomen stroom van de airco of buitenunit;
• de mogelijke belasting wanneer meerdere kamers tegelijk worden gekoeld of verwarmd;
• de start- en regelkarakteristiek van de compressor;
• de kabeldoorsnede, kabellengte en het kabeltraject;
• de aanwezige zekering, aardlekbeveiliging en overige schakelaars;
• andere apparaten die al op dezelfde groep zijn aangesloten;
• de beschikbare ruimte en capaciteit in de meterkast.

Een lange kabelroute kan invloed hebben op de spanningsval. Ook warmteontwikkeling in een kabeltraject en de wijze waarop kabels zijn aangelegd verdienen aandacht. De juiste beveiliging wordt niet gekozen op basis van een algemene vuistregel, maar afgestemd op de installatie, de kabel en de voorschriften van de fabrikant.

Laat bij twijfel ook de hoofdverdeler en de bestaande groepen beoordelen. Een groep die op papier voldoende lijkt, kan in dagelijks gebruik al zwaar worden belast door bijvoorbeeld een wasmachine, vaatwasser, oven of elektrische boiler.

Wanneer is een extra groep verstandiger?

Een extra groep kan aan de orde zijn wanneer de berekende belasting van de airco’s samen met de bestaande gebruikers te hoog wordt. Dat kan ook verstandig zijn als je de systemen afzonderlijk wilt kunnen uitschakelen of wanneer de fabrikant een eigen voedingsgroep voorschrijft. De oplossing kan bestaan uit een aparte groep voor de buitenunit, een verdeling over meerdere groepen of een aanpassing van de elektrische installatie.

Welke maatregel nodig is, kun je niet betrouwbaar bepalen zonder de gekozen apparatuur en de bestaande installatie te kennen. Een zwaardere hoofdzekering is bovendien geen automatische oplossing: ook de bekabeling, hoofdverdeler en aansluiting moeten daarvoor geschikt zijn. Werk aan de meterkast en voedingsaansluiting hoort door een bevoegde specialist te worden uitgevoerd.

Een verdeler met afzonderlijke schakelaars kan de bediening en inspectie vergemakkelijken, maar vervangt geen correcte berekening. Het blijft nodig om te controleren of de totale belasting en de beveiliging bij gelijktijdig gebruik passend zijn.

Aandachtspunten bij de installatie

Naast elektra zijn er bij drie airco’s meerdere technische aandachtspunten. De combinatie van binnen- en buitenunits moet volgens de fabrikant compatibel zijn. De koelmiddelleidingen moeten passend worden gedimensioneerd en correct worden aangelegd. Werkzaamheden aan koelmiddelen mogen alleen worden uitgevoerd door een daarvoor bevoegde en gecertificeerde specialist.

Let ook op de plaats van de buitenunit. Er moet voldoende vrije ruimte zijn voor lucht aan- en afvoer en de unit moet bereikbaar blijven voor onderhoud. Geluid, trillingen, condenswater en de afstand tot ramen of erfgrenzen kunnen de keuze van de locatie beïnvloeden. Bij dakwerk, geveldoorvoeren of aanpassingen aan de constructie is aanvullend vakadvies nodig.

Controleer vooraf eveneens of voor de gekozen plaatsing toestemming of een vergunning nodig is. Dat kan afhangen van de woning, de locatie, het gebouw en lokale regels. Een installateur kan aandachtspunten signaleren, maar de eigenaar blijft verantwoordelijk voor het laten controleren van de actuele voorschriften.

Na de montage hoort de installatie gecontroleerd en getest te worden. Denk aan de werking van iedere binnenunit, de afvoer van condenswater, de regeling per ruimte en de stabiliteit van de voeding wanneer meerdere units tegelijk draaien.

Onderhoud en dagelijks gebruik

Drie airco’s op één groep vragen niet automatisch om meer onderhoud dan een ander systeem, maar vuil in filters, onvoldoende luchtcirculatie of een verstopte condensafvoer kunnen de werking wel beïnvloeden. Reinig filters volgens de handleiding en let op signalen zoals waterlekkage, ongebruikelijke geluiden, storingsmeldingen of een groep die regelmatig uitschakelt.

Gebruik de units bewust wanneer meerdere kamers tegelijk worden gekoeld of verwarmd. De maximale capaciteit wordt niet alleen bepaald door het aantal toestellen, maar ook door de buitentemperatuur, isolatie, zonbelasting, kamergrootte en ingestelde temperaturen. Een airco kan bovendien vocht reguleren, maar vocht- of schimmelproblemen hebben vaak meerdere oorzaken. Ventilatie, isolatie, lekkages en bouwkundige vochtbelasting moeten afzonderlijk worden onderzocht.

Laat werkzaamheden aan elektra, koelmiddelleidingen en technische storingen uitvoeren door een bevoegde specialist. Zelf zekeringen aanpassen, kabels verzwaren of koelmiddelleidingen openen kan onveilig zijn.