Wat betekent een warmtepomp zonder gas?

Een gasloze warmtepomp, ook wel een volledig elektrische warmtepomp genoemd, gebruikt elektriciteit om warmte te verplaatsen. De compressor en andere onderdelen brengen warmte uit een bron naar de woning. Dat werkt anders dan een cv-ketel, die aardgas verbrandt om water op te warmen.

De efficiëntie wordt vaak beschreven met COP en SCOP. COP zegt iets over de verhouding tussen geleverde warmte en elektriciteitsverbruik onder bepaalde omstandigheden. SCOP geeft een seizoensbeeld. De werkelijke uitkomst hangt onder meer af van de buitentemperatuur, de gewenste kamertemperatuur, de aanvoertemperatuur en het regelgedrag van de installatie.

Een gasloze warmtepomp vraagt dus wel energie. Het voordeel zit in het verplaatsen van warmte, niet in het ontbreken van energieverbruik. Een realistische beoordeling kijkt daarom naar het hele systeem: warmtebron, warmtepomp, afgiftesysteem, ventilatie, isolatie en elektriciteitsvoorziening.

Welke typen zijn er?

Voor veel bestaande woningen is lucht-water een logische optie, maar niet automatisch de beste. Lucht-lucht kan interessant zijn wanneer directe verwarming en koeling per ruimte gewenst zijn. Bodem- en watergebonden systemen kunnen technisch aantrekkelijk zijn, maar zijn ingrijpender en niet op iedere locatie uitvoerbaar.

Een combinatie van systemen kan voorkomen, bijvoorbeeld een warmtepomp voor de hoofdverwarming met afzonderlijke oplossingen voor tapwater of bepaalde ruimtes. Laat zo’n combinatie ontwerpen op basis van de woning en het gebruik, zodat de regeling niet onnodig complex wordt.

Is uw woning geschikt voor volledig elektrisch verwarmen?

Begin niet met het merk of model, maar met de warmtevraag. Een slecht geïsoleerde woning verliest veel warmte en vraagt daardoor een grotere installatie of hogere aanvoertemperaturen. Dak-, gevel-, vloer- en glasisolatie kunnen daarom bepalend zijn voor de haalbaarheid en het comfort.

Ook het afgiftesysteem verdient aandacht. Vloerverwarming werkt doorgaans goed met lagere watertemperaturen. Bestaande radiatoren kunnen soms worden gebruikt, maar dat moet worden gecontroleerd op oppervlak, temperatuur en warmteverlies per ruimte. Soms zijn radiatorventilatoren of grotere radiatoren nodig; soms is eerst isoleren verstandiger.

Controleer daarnaast de elektrische aansluiting, de plaats voor binnen- en buitendelen en de route voor leidingen. Bij een lucht-waterinstallatie zijn ook condenswater, bereikbaarheid en geluidsbelasting relevant. De exacte plaatsing kan invloed hebben op buren en op de technische werking.

Ventilatie, vocht en koelen

Een warmtepomp vervangt geen ventilatiesysteem. Goede ventilatie blijft nodig om vocht, geuren en verontreinigingen af te voeren. Ontvochtiging is bovendien niet bij iedere warmtepomp beschikbaar en werkt niet hetzelfde bij een lucht-water- en een lucht-luchtinstallatie.

Bij systemen die kunnen koelen of ontvochtigen, moet de regeling passend worden ingesteld. Koelen kan onder bepaalde omstandigheden condensatie veroorzaken, bijvoorbeeld op te koude leidingen of oppervlakken. Laat daarom controleren of de installatie, isolatie en ventilatie op elkaar aansluiten.

Een warmtepomp kan condensatie en vochtklachten helpen beperken wanneer de oorzaak samenhangt met temperatuur en binnenklimaat, maar verwijdert geen bestaande schimmel. Bouwkundige lekkages, optrekkend vocht en onvoldoende ventilatie vragen een afzonderlijke diagnose en aanpak.

Installatie, onderhoud en veiligheid

Een goede installatie begint met een berekening van het warmteverlies en een controle van de woning. Daarna worden onder meer het vermogen, de regeling, de afgifte en de plaatsing bepaald. Een te grote installatie kan onnodig duur zijn en minder rustig regelen; een te kleine installatie kan bij koud weer tekortschieten.

Werk aan koelmiddelleidingen, druktesten en het vullen van een koudemiddelcircuit hoort bij een bevoegde specialist. Hetzelfde geldt voor aanpassingen aan de elektrische installatie. Bij dakdoorvoeren, dakwerk, boringen of andere bouwkundige ingrepen is eveneens deskundige uitvoering nodig. Controleer vooraf of voor de buitenunit, boring of aanpassing een melding of vergunning nodig is.

Onderhoud bestaat afhankelijk van het systeem onder meer uit het reinigen van filters en warmtewisselaars, het controleren van luchtstromen, condensafvoer, elektrische aansluitingen en de werking van de regeling. Laat werkzaamheden aan koelmiddel en technische beveiligingen uitvoeren door een daarvoor bevoegde partij.

Kosten en keuze: kijk naar het hele systeem

De totale investering hangt af van het type warmtepomp, het benodigde vermogen, de aanpassingen aan radiatoren of vloerverwarming, isolatie, tapwaterbereiding, elektrische werkzaamheden en de installatieplaats. Een losse toestelprijs zegt daarom weinig over de uiteindelijke geschiktheid.

Vergelijk offertes op ontwerp en scope. Vraag welke warmteverliesberekening is gebruikt, welke aanvoertemperaturen zijn aangenomen, wat precies wordt aangepast en hoe de installatie wordt ingeregeld. Let ook op geluid, onderhoud, bediening, storingsafhandeling en de gevolgen van een eventuele toekomstige isolatieverbetering.

De meest passende gasloze oplossing is de oplossing die aansluit bij het werkelijke gebruik van de woning. Vraag daarom eerst om woninggericht advies en laat onzekerheden over capaciteit, vergunningen, geluid en elektrische aansluitingen expliciet controleren.