Hoe vaak moet u een airco schoonmaken?

Er is geen universeel onderhoudsschema dat voor ieder huishouden geldt. De gebruiksintensiteit, de hoeveelheid stof en het type airco bepalen hoe vaak reinigen nodig is. Als praktische basis kunt u de filters ongeveer één keer per maand bekijken tijdens perioden waarin de airco veel draait. Bij huisdieren, allergieën of een stoffige omgeving is een korter interval logisch.

Een jaarlijkse grondige inspectie is een bruikbaar aandachtspunt voor veel huishoudelijke systemen. Bij beperkt gebruik kan de benodigde frequentie anders liggen; volg daarom ook de onderhoudsinstructies van de fabrikant. Laat de installatie eerder controleren wanneer de luchtstroom duidelijk afneemt, geuren ontstaan of er vocht rond de binnenunit zichtbaar wordt.

Wat kunt u zelf reinigen?

Schakel de airco uit voordat u begint en volg de handleiding van het specifieke model. Bij werkzaamheden aan de binnenunit is het verstandig de stroomtoevoer uit te schakelen volgens de instructies van de fabrikant. Open geen panelen die u niet veilig kunt terugplaatsen.

1. Verwijder de voorfilters volgens de handleiding.
2. Verwijder los stof voorzichtig met een zachte borstel of een stofzuiger met borstelopzet.
3. Spoel wasbare filters eventueel met lauw water en gebruik alleen een milde reiniging wanneer de fabrikant dat toestaat.
4. Laat filters volledig drogen voordat u ze terugplaatst.
5. Neem het zichtbare front en de luchtuitblaas af met een licht vochtige doek.

Gebruik geen agressieve middelen. Die kunnen kunststof, coatings of metalen delen aantasten. Gebruik ook geen water op plaatsen waar het in elektrische onderdelen kan lopen.

Binnenunit: verdamper, ventilator en condensafvoer

De meest kritische vervuiling zit vaak niet op het filter, maar dieper in de binnenunit. De verdamper en ventilator kunnen stof vasthouden. Tijdens koelen ontstaat bovendien condenswater. Dat water moet via de condensafvoer of een condenswaterpomp worden afgevoerd.

Een verstopte of vervuilde afvoer kan leiden tot lekkage, vochtplekken en een onaangename geur. Ook wanneer de afvoer nog water lijkt af te voeren, is niet altijd duidelijk of de leiding volledig vrij is. Laat een specialist de verdamper, ventilator en afvoer professioneel reinigen wanneer u onvoldoende toegang heeft of wanneer er al vochtproblemen zijn.

Gebruik geen reinigingsmiddel in een leiding of op een warmtewisselaar zonder te controleren of het product geschikt is voor uw model. Een verkeerde methode kan vuil verplaatsen, onderdelen beschadigen of vocht op ongewenste plekken brengen.

Buitenunit schoonmaken zonder schade

Rond de buitenunit hoort voldoende ruimte te blijven voor luchtcirculatie. Verwijder bladeren, takken en ander los vuil uit de directe omgeving. U kunt de buitenzijde voorzichtig afnemen en zichtbare vervuiling met een zachte borstel verwijderen.

Gebruik geen hogedrukreiniger. De lamellen kunnen verbuigen en water kan terechtkomen bij elektrische aansluitingen. Raak bekabeling, aansluitkasten en sensoren niet aan wanneer u beschadiging vermoedt. Laat een bevoegde installateur de buitenunit controleren als de lamellen sterk vervuild zijn, de unit ongewoon veel geluid maakt of de werking duidelijk verandert.

Wanneer is professioneel onderhoud nodig?

Professioneel onderhoud is aan te raden wanneer de reiniging betrekking heeft op onderdelen die u niet veilig kunt bereiken of beoordelen. Een installateur kan onder meer de binnenunit, warmtewisselaar, ventilator, condensafvoer en werking van het systeem inspecteren. Ook kan die beoordelen of er aanwijzingen zijn voor lekkage of een technisch defect.

Bij koelmiddelen, koeltechnische verbindingen en werkzaamheden aan het gesloten circuit moet u altijd een daarvoor bevoegde specialist inschakelen. Hetzelfde geldt voor elektrische storingen, beschadigde bekabeling en werkzaamheden op hoogte of aan een moeilijk bereikbaar dak- of geveldeel. Zelf schoonmaken is geen vervanging voor een technische inspectie.

Signalen dat schoonmaken niet voldoende is

Reinigen kan vervuiling oplossen, maar niet ieder probleem wordt door vuil veroorzaakt. Let op de volgende signalen:

• de luchtstroom blijft zwak nadat de filters zijn gereinigd;
• er komt water uit of rond de binnenunit;
• de airco verspreidt een blijvende muffe geur;
• het systeem maakt nieuwe of schurende geluiden;
• de installatie schakelt onverwacht uit of geeft een foutmelding;
• de buitenunit heeft beschadigde lamellen of zichtbare kabelschade.

Schakel het systeem uit wanneer er water bij elektrische onderdelen komt of wanneer u een brandlucht ruikt. Laat de oorzaak vervolgens onderzoeken.

Verschillen per merk en model

De toegang tot filters en interne onderdelen verschilt per airco. Daikin, LG, Mitsubishi Electric, Panasonic en Toshiba gebruiken bijvoorbeeld modellen met verschillende constructies en onderhoudsinstructies. Dat betekent niet dat iedere reinigingsstap voor elk model gelijk is.

Controleer daarom eerst het modelnummer en de handleiding. Let op de manier waarop het front opent, of filters wasbaar zijn en welke reinigingsmiddelen zijn toegestaan. Forceer geen panelen en verwijder geen onderdelen wanneer u niet zeker weet hoe ze gemonteerd zijn. Bij minder toegankelijke verdampers of vaste filters is professionele reiniging meestal de veiligere keuze.

Een eenvoudig onderhoudsplan

Een praktisch plan bestaat uit drie momenten. Controleer maandelijks de filters en de zichtbare luchtuitblaas. Kijk voor en na een periode van intensief gebruik naar de omgeving van de buitenunit. Plan daarnaast periodiek een grondige inspectie, waarbij vooral de interne vervuiling, condensafvoer en technische werking aandacht krijgen.

Noteer wanneer u de filters heeft gereinigd en welke signalen u opmerkt. Zo ziet u sneller of de luchtstroom of geur verandert. Bij een airco die ook verwarmt, is het verstandig het onderhoud niet alleen voor de zomer te plannen; de binnen- en buitenunit worden dan immers gedurende meerdere seizoenen gebruikt.