Koelvermogen is iets anders dan stroomverbruik

Het koelvermogen geeft aan hoeveel warmte de airco onder bepaalde omstandigheden kan afvoeren. Het elektrische opgenomen vermogen is de hoeveelheid energie die het toestel daarvoor uit het elektriciteitsnet haalt. Die twee waarden zijn dus niet gelijk.

De efficiëntie speelt hierbij een belangrijke rol. Als een airco 5 kW koelvermogen levert en de verhouding tussen geleverd vermogen en elektrisch verbruik bijvoorbeeld 2,5 bedraagt, komt de theoretische elektrische opname uit op ongeveer 2 kW. Bij 230 volt is dat circa 8,7 ampère. Dit is een rekenvoorbeeld, geen universele waarde voor elk model.

Bekijk daarom altijd het typeplaatje en de technische handleiding van het specifieke toestel. Let op het nominale én maximale opgenomen vermogen. In de verwarmingsstand kunnen de waarden anders zijn dan in de koelstand. Ook aanvullende elektrische functies of omstandigheden met lage buitentemperaturen kunnen invloed hebben op de belasting.

Wanneer past een 5 kW airco op een 16A-groep?

Een 16A-groep heeft bij 230 volt een theoretische grens van ongeveer 3,68 kW. Dat betekent niet dat elk apparaat langdurig precies tot die waarde belast mag worden zonder verdere beoordeling. De praktische geschiktheid hangt ook af van de installatie, de beveiliging, de kabel, de aansluitwijze en de gelijktijdige belasting.

Een 5 kW split-airco kan daarom op één 16A-groep passen wanneer het maximale elektrische opgenomen vermogen voldoende onder de groepslimiet blijft en er geen andere zware apparaten op dezelfde groep draaien. Denk bijvoorbeeld aan een groep waarop ook een wasmachine, droger, vaatwasser, elektrische boiler of keukenapparaat is aangesloten. De som van de gelijktijdige belasting is belangrijker dan alleen het vermogen van de airco.

Een installateur kan controleren of de groep daadwerkelijk geschikt is en of de aansluiting volgens de voorschriften van de fabrikant kan worden uitgevoerd. Sluit een krachtig vast opgesteld toestel niet zonder controle aan via een willekeurig stopcontact of een verlengsnoer.

Aparte groep, kabel en beveiliging

Een aparte groep voor de airco is vooral logisch wanneer de bestaande groep al zwaar wordt belast, wanneer de meterkast weinig reserve heeft of wanneer de fabrikant een eigen voedingsgroep voorschrijft. Zo wordt de airco minder afhankelijk van andere verbruikers in huis en wordt het zoeken naar een storing eenvoudiger.

De benodigde kabeldoorsnede wordt niet alleen door het nominale vermogen bepaald. Ook de kabellengte, installatiemethode, omgevingstemperatuur, beveiliging en spanningsval spelen mee. In veel situaties wordt 2,5 mm² toegepast bij een relatief beperkte belasting, maar een grotere doorsnede kan nodig zijn bij een hogere belasting of langere leiding. Een keuze voor bijvoorbeeld 4 mm² moet dus uit de installatieberekening volgen.

Ook de installatieautomaat en aardlekbeveiliging moeten bij het toestel passen. Omvormertechniek kan specifieke eisen stellen aan de aardlekbeveiliging. Een type A kan in bepaalde situaties volstaan, terwijl de fabrikant voor een specifieke configuratie een ander type voorschrijft. Controleer dit altijd in de aansluitvoorwaarden en laat wijzigingen in de groepenkast uitvoeren door een bevoegd elektricien.

Opstartstroom en moderne omvormers

Een compressor kan bij het starten kortstondig meer stroom vragen dan tijdens normaal bedrijf. Bij oudere systemen kon zo’n piek sneller tot het uitschakelen van een groep leiden. Moderne inverter-airco’s regelen hun vermogen doorgaans geleidelijker, maar dat neemt de noodzaak van een controle niet weg.

Als een groep regelmatig uitvalt, moet eerst de oorzaak worden vastgesteld. Mogelijke aandachtspunten zijn een te hoge gelijktijdige belasting, een ongeschikte installatieautomaat, een probleem met de bekabeling of een defect aan het toestel. Een softstarter of andere startbegrenzing is geen standaardoplossing en mag alleen worden toegepast als die bij het model en de fabrieksvoorschriften past.

Drie situaties uit de praktijk

1. Ruime bestaande groep: de airco heeft een beperkte maximale opname en er zijn geen andere zware verbruikers op de groep. Een bestaande 16A-groep kan dan mogelijk volstaan, na controle van de installatie.
2. Volle groep: de airco deelt de groep met apparaten die regelmatig veel vermogen vragen. Een aparte groep ligt dan meer voor de hand dan afwachten of de beveiliging aanspreekt.
3. Meerdere binnenunits of een multi-split: de buitenunit voedt meerdere binnenunits en de aansluitwaarden kunnen anders zijn dan bij één single-split. Gebruik daarom de gegevens van de complete combinatie, niet alleen die van één binnenunit.

Wat moet u vóór de installatie laten controleren?

• Het maximale elektrische opgenomen vermogen en de nominale stroom van het exacte model.
• De bedrijfsstand waarin de hoogste belasting kan optreden.
• Welke andere apparaten op dezelfde groep zijn aangesloten.
• De staat, lengte en doorsnede van de voedingskabel.
• De installatieautomaat, aardlekschakelaar en aansluitvoorwaarden van de fabrikant.
• Of een aparte groep of aanpassing van de meterkast nodig is.
• Of voor koelmiddel, dakwerk of andere installatierisico’s een bevoegde specialist moet worden ingeschakeld.

Ekaa Duurzaam kan de modelspecificaties naast de bestaande elektrische situatie leggen en op basis daarvan een passende aansluitoplossing bespreken. De uiteindelijke keuze hoort te worden gebaseerd op de feitelijke installatie en de voorschriften van het gekozen toestel.