Wanneer is borrelen waarschijnlijk normaal?

Tijdens verwarmen haalt de buitenunit warmte uit de buitenlucht. Het koelmiddel verandert daarbij van druk en toestand en stroomt door onder meer de warmtewisselaar en het expansieventiel. Vooral bij het starten van de compressor of bij een omschakeling kan dat tijdelijk hoorbaar zijn.

Ook een ontdooicyclus kan geluid veroorzaken. Wanneer zich rijp op de buitenunit vormt, schakelt de installatie soms tijdelijk over om die rijp te verwijderen. U kunt dan veranderingen horen in de compressor, de ventilator en de koelmiddelstroming. Een kortdurend borrelen zonder lekkage of prestatieverlies is daarom niet meteen een reden om de installatie uit te schakelen.

Let vooral op het patroon: ontstaat het geluid alleen bij de start, verdwijnt het na korte tijd en blijft de ruimte goed op temperatuur? Dan is de kans groter dat het om een werkingsgeluid gaat. Blijft het geluid aanwezig of wordt het duidelijk sterker, dan is nader onderzoek verstandig.

Mogelijke oorzaken van aanhoudend borrelen

Een veelvoorkomende oorzaak ligt bij de condensafvoer. Water kan in de lekbak blijven staan of met luchtbellen door een deels verstopte afvoer bewegen. Een verkeerde helling, een knik in de slang, een slecht werkende sifon of een condenspomp die niet goed afvoert, kan eveneens een borrelend geluid geven.

Daarnaast kan tweefasenstroming in het koelcircuit hoorbaar worden. In bepaalde delen van de installatie wisselen vloeistof en damp elkaar af. Dat kan meer opvallen wanneer een expansieventiel niet goed functioneert of wanneer de koelmiddellading niet overeenkomt met de specificaties van de fabrikant. Een dergelijke oorzaak is niet betrouwbaar op gehoor vast te stellen.

Ook beschadigde isolatie rond leidingen kan condensatie op ongewenste plaatsen veroorzaken. Vocht, luchtinsluiting of andere afwijkingen in het systeem kunnen het geluid beïnvloeden. Controle van koelmiddel, druk en expansieventiel hoort bij een vaktechnische diagnose.

Veilige controles die u zelf kunt uitvoeren

U kunt enkele observaties doen zonder de installatie open te maken:

• Noteer of het borrelen alleen bij de start, tijdens normaal verwarmen of bij een ontdooicyclus optreedt.
• Controleer of er water onder of rond de binnenunit zichtbaar is.
• Kijk of de condensafvoer buiten vrij uitkomt en niet zichtbaar geknikt of losgeraakt is.
• Reinig de luchtfilters volgens de instructies van de fabrikant.
• Bekijk de buitenunit op opvallende of langdurige ijsvorming.
• Controleer uitsluitend de zichtbare isolatie van leidingen op scheuren of loszittende delen.
• Herstart de installatie via de normale bediening en let op veranderingen in geluid en verwarmingsvermogen.

Maak geen panelen open om leidingen, koelmiddel of elektrische onderdelen te bereiken. Noteer ook het merk, model en eventuele foutcode. Een korte geluidsopname kan helpen om het moment en karakter van de klacht duidelijk te maken.

Wanneer is professionele hulp nodig?

Laat de airco controleren wanneer het borrelen blijft terugkomen of gepaard gaat met een van deze signalen:

• de ruimte wordt niet meer goed warm;
• de binnenunit lekt of de lekbak lijkt over te lopen;
• de compressor schakelt opvallend vaak in en uit;
• de buitenunit blijft langdurig zwaar bevroren;
• u ruikt een ongebruikelijke geur of ziet zichtbare schade;
• het geluid ontstaat na werkzaamheden, verplaatsing of een nieuwe installatie.

Een specialist kan de condensafvoer, lekbak, sifon en condenspomp controleren en de werking van de installatie meten. Als een probleem in het koelcircuit wordt vermoed, zijn werkzaamheden aan koelmiddel en koelmiddelleidingen nodig. Laat die uitvoeren door een daarvoor bevoegde monteur. Bij water op elektra, ernstige lekkage of schade aan wand of plafond schakelt u de installatie uit en laat u de situatie beoordelen.

Borrelen voorkomen met goed onderhoud

Regelmatig filteronderhoud helpt de luchtstroom en de condensafvoer op peil te houden. Laat bij onderhoud ook de lekbak, afvoer en zichtbare leidingisolatie controleren. Bij een nieuwe plaatsing zijn een correcte afschotrichting van de condensafvoer, voldoende toegang voor onderhoud en het beperken van trillingen belangrijke aandachtspunten.

Bewaar informatie over het moment waarop het geluid optreedt. Noteer bijvoorbeeld buitentemperatuur, gekozen bedrijfsstand, duur van het geluid en eventuele ijs- of waterproblemen. Daarmee kan een monteur gerichter bepalen of het om een normaal werkingsgeluid of een storing gaat.

Geef bij contact altijd het exacte model door, omdat de constructie van lekbak, afvoer en interne onderdelen per uitvoering kan verschillen.