Normale geluiden door opwarming en afkoeling

Tijdens verwarmen wordt de binnenunit warm. Behuizingsdelen, warmtewisselaars en leidingen veranderen daardoor enigszins van vorm. Wanneer verschillende materialen niet precies even snel uitzetten, kan een zacht krakend of tikkend geluid ontstaan. Dit gebeurt vaak kort na het inschakelen, wanneer de unit op temperatuur komt, of nadat de airco stopt en weer afkoelt.

Een dergelijk geluid kan beperkt van duur zijn en heeft vaak geen merkbare invloed op de verwarmingsprestatie. Wordt het geluid plots veel harder, blijft het onafgebroken aanwezig of verandert de toon in metaal-op-metaalgeluid, dan is controle verstandig.

Trillingen, montage en contactgeluiden

Een krakende airco kan ook reageren op trillingen. Losse zichtbare bevestigingen, een montagebeugel die niet goed aansluit op de muur of onvoldoende ontkoppeling van de buitenunit kunnen geluid doorgeven aan de wand, vloer of het plafond. Ook een leidinggoot, isolatiemateriaal of een kunststofdeel kan onder spanning komen te staan en bij veranderende temperatuur geluid maken.

Bij de binnenunit kunnen lamellen of andere bewegende delen tegen de behuizing tikken wanneer de luchtstroom of ventilatorsnelheid verandert. Een installateur kan beoordelen of een bevestiging moet worden aangepast of dat rubberen demping en anti-trillingsmateriaal passend zijn. Schroeven in de behuizing losmaken of onderdelen van de koelkring verplaatsen hoort niet bij een doe-het-zelfcontrole.

Waarom de airco juist tijdens verwarmen kan klikken of kraken

Een warmtepomp-airco gebruikt bij verwarmen een andere richting van de koelkring dan bij koelen. De omkeerklep schakelt dan tussen bedrijfsmodi. Dat kan een duidelijke klik of klak geven, vooral bij het starten of omschakelen.

Bij koud en vochtig weer kan de buitenunit tijdelijk rijp of ijs vormen. Het systeem start dan automatisch een ontdooicyclus. Tijdens die cyclus veranderen de stroming en druk in het systeem, waardoor korte geluiden kunnen ontstaan. Ook regelkleppen, zoals een elektronische expansieklep, kunnen hoorbaar schakelen wanneer het systeem de warmtelevering bijstuurt.

Een korte klik tijdens zo’n schakelmoment is op zichzelf niet voldoende om van een defect te spreken. In combinatie met minder verwarmingsvermogen, foutmeldingen, opvallende ijsvorming of terugkerende harde geluiden is koeltechnische diagnose wel nodig.

Elektrische oorzaken en besturing

Relais en andere schakelcomponenten kunnen bij het starten van de compressor of ventilator een korte klik maken. Invertergestuurde systemen passen het toerental geleidelijk aan; daarbij kunnen veranderende trillingen of resonanties hoorbaar worden.

Een krakend, knetterend of sissend geluid uit een elektrisch deel kan op een storing wijzen en is geen situatie voor zelfonderzoek. Ruikt u brandlucht, ziet u vonken of merkt u dat de bediening of stroomvoorziening zich vreemd gedraagt, schakel de installatie dan uit als dat veilig kan en laat een bevoegde monteur de unit controleren. Laat elektrische aansluitingen, printplaten en beveiligingen ongemoeid.

Controles die u zelf kunt uitvoeren

1. Noteer het moment waarop het geluid ontstaat en hoe lang het duurt.
2. Luister of het geluid uit de binnenunit, de buitenunit of de leidinggoot lijkt te komen.
3. Controleer of de buitenunit stabiel staat en niet zichtbaar tegen een wand, afscherming of ander onderdeel trilt.
4. Bekijk of zichtbare schroeven of panelen los lijken te zitten. Draai alleen eenvoudig bereikbare bevestigingen voorzichtig aan.
5. Reinig de filters volgens de gebruiksaanwijzing. Een gewijzigde luchtstroom kan geluid van lamellen of de ventilator versterken.
6. Probeer tijdelijk een lagere ventilatorsnelheid en let op of het geluid verandert.
7. Maak eventueel een korte geluidsopname voor de monteur.

Een herstart via de daarvoor bedoelde hoofdschakelaar kan een tijdelijke besturingsfout soms verhelpen. Doe dit alleen volgens de handleiding en niet wanneer u brandlucht, vonken of andere veiligheidsproblemen waarneemt. Open geen koeltechnische of elektrische behuizing.

Wanneer is een monteur nodig?

Plan een inspectie wanneer het kraken aanhoudt, erger wordt of de verwarmingsprestatie afneemt. Dat geldt ook bij foutcodes, zichtbare olieachtige sporen, lekkage, ongebruikelijke ijsvorming, harde ritmische geluiden of een vermoeden van lager-, motor- of compressorproblemen.

Bij brandlucht, vonken, knetterende elektrische geluiden of een onveilige situatie moet de installatie worden uitgeschakeld wanneer dat veilig kan. Schakel daarna een bevoegde specialist in. Werk aan koelmiddelen, elektrische aansluitingen en interne componenten hoort bij een daarvoor bevoegde monteur. Bij een installatie binnen de garantie is het verstandig de voorschriften van de fabrikant en installateur te volgen.

Een monteur kan de bevestiging en trillingen beoordelen, storingscodes uitlezen en elektrische waarden controleren. Bij een koeltechnische verdenking zijn onderzoek aan de kleppen, drukwaarden en ontdooicyclus nodig. De oplossing kan variëren van een montageaanpassing of demping tot het vervangen van een slijtageonderdeel; zonder diagnose is niet vast te stellen welke ingreep nodig is.

Wat Ekaa Duurzaam kan betekenen

Ekaa Duurzaam biedt advies, installatie, onderhoud en reparatie van airco’s en warmtepompen. Daikin, Mitsubishi Electric, Panasonic, LG en Toshiba worden genoemd als merken waarvoor service beschikbaar kan zijn. Controleer vooraf of uw merk, model en situatie binnen de aangeboden service vallen.

Bij een krakende airco kan de oorzaak worden benaderd vanuit drie richtingen: mechanische montage, koeltechnische werking en elektrische besturing. Deel daarom bij een adviesaanvraag wanneer het geluid optreedt, hoe het klinkt, of de airco nog goed verwarmt en of er foutcodes of andere signalen zijn. Gebruik daarvoor het advies- en offerteformulier.

Kort overzicht: geluid en mogelijke betekenis