Waarom wordt een koelleiding gevacumeerd?

Een koudemiddelcircuit is ontworpen om gecontroleerd te werken met een specifiek koudemiddel en bijbehorende olie. Lucht en vocht horen daar niet in thuis. Achtergebleven vocht kan reageren met olie en materialen in het systeem. Dat kan bijdragen aan corrosie, vervuiling of ijsvorming op plaatsen waar dat de werking verstoort.

Ook lucht in het circuit kan de drukmetingen en werking beïnvloeden. Daardoor is het moeilijker om vast te stellen of een installatie correct gevuld is en of de compressor binnen de bedoelde omstandigheden werkt. Vacumeren maakt de leidingen zo droog en schoon mogelijk voordat de volgende stap wordt gezet.

Het vacuüm zelf is geen bewijs dat een installatie automatisch lekdicht is. Daarom hoort na het vacumeren ook een stabiliteitscontrole en, afhankelijk van de situatie, een afzonderlijke lektest plaats te vinden.

Wanneer is vacumeren nodig?

De precieze werkwijze volgt de voorschriften van de fabrikant en de toestand van de installatie. In het algemeen komt vacumeren aan de orde:

• bij de aanleg van een nieuwe split-airco, warmtepomp of vergelijkbare koeltechnische installatie;
• na het openen van het koudemiddelcircuit voor reparatie of vervanging van onderdelen;
• na werkzaamheden aan koelleidingen, koppelingen of serviceaansluitingen;
• na het herstellen van een lekkage, voordat het systeem opnieuw wordt gevuld;
• na een langere stilstand wanneer het circuit mogelijk aan vocht of verontreiniging is blootgesteld.

Bij een eenvoudige controle waarbij het gesloten circuit niet wordt geopend, is vacumeren niet altijd de eerste of enige handeling. Een specialist beoordeelt dan eerst de klacht, de meetwaarden en de installatiegeschiedenis. Bij twijfel is het verstandig niet zelf koudemiddel bij te vullen of aansluitingen los te maken.

Hoe verloopt koelleiding vacumeren?

Een zorgvuldige uitvoering bestaat uit meerdere controlepunten. Eerst wordt de installatie veilig uitgeschakeld en wordt vastgesteld welke delen van het circuit toegankelijk zijn. Vervolgens sluit de technicus de vacuümpomp en meetapparatuur aan via de daarvoor bestemde serviceaansluitingen. Slangen, koppelingen en afsluiters moeten geschikt zijn voor de toepassing en correct worden aangesloten.

Daarna wordt het circuit geëvacueerd. Een micronmeter of vergelijkbare nauwkeurige meetmethode geeft meer informatie dan alleen een globale drukmeting. De technicus kijkt niet uitsluitend naar het laagste getal, maar ook naar het verloop van de meting.

Na het bereiken van een voldoende diep vacuüm volgt een hold- of stabiliteitscontrole. Loopt de druk snel op, dan kan dat wijzen op achtergebleven vocht, een lekkage, een onjuiste aansluiting of een probleem met de meetopstelling. De oorzaak moet dan eerst worden onderzocht voordat het systeem verder wordt gevuld.

Als de meting stabiel is en de overige controles zijn afgerond, kan de installatie volgens de instructies van de fabrikant verder in bedrijf worden genomen. Werkzaamheden aan koudemiddelcircuits mogen uitsluitend worden uitgevoerd door een specialist met de juiste kennis, apparatuur en bevoegdheden.

Veelgemaakte fouten en aandachtspunten

Een veelvoorkomende fout is te snel stoppen met vacumeren. Vocht kan zich in leidingen, olie of onderdelen bevinden en heeft tijd nodig om te worden verwijderd. Alleen kort vacuüm trekken zonder stabiliteitscontrole geeft daarom geen betrouwbare beoordeling.

Ook een lekkende slang, slecht sluitende servicepoort of ongeschikte aansluiting kan de meting verstoren. Dan lijkt het alsof het systeem niet droog wordt, terwijl het probleem in de meetopstelling zit. Omgekeerd kan een kleine lekkage worden gemist wanneer alleen naar één momentopname wordt gekeken.

Verder zijn schone slangen, geschikte vacuümpompolie en goed onderhouden meetinstrumenten belangrijk. Bij grotere of vochtige systemen kan aanvullende vaktechnische beoordeling nodig zijn. De fabrikant kan specifieke eisen stellen aan de procedure, de aansluitingen en de manier waarop het systeem daarna wordt gevuld.

Een specialist controleert bovendien of het werk veilig kan worden uitgevoerd. Bij koelmiddelen, druk, elektra, dakdoorvoeren of leidingwerk op hoogte is zelf experimenteren onverstandig. Laat ook beoordelen of voor andere onderdelen van de installatie een bevoegde vakman nodig is.

Wat doet EKAA Duurzaam bij deze werkzaamheden?

Volgens de aangeleverde bedrijfsinformatie voert EKAA Duurzaam werkzaamheden uit met vacuümpompen en meetapparatuur en heeft het bedrijf ervaring met merken zoals Daikin, LG, Mitsubishi Electric, Panasonic en Toshiba. Ook wordt KIWA-certificering vermeld. Controleer vóór publicatie of deze bedrijfsinformatie nog actueel is en precies van toepassing is op de aangevraagde werkzaamheden.

De praktische beoordeling begint met de situatie ter plaatse: gaat het om een nieuwe installatie, een storing, een lekkageherstel of onderhoud? Op basis daarvan kan worden bepaald welke controles nodig zijn en of naast vacumeren ook een lektest, reparatie of andere specialistische handeling nodig is.

EKAA noemt Flevoland, Gelderland, Utrecht, Noord-Holland, Zuid-Holland, Zeeland, Noord-Brabant en Limburg als servicegebieden. Beschikbaarheid en de exacte werkzaamheden kunnen per situatie verschillen. Vraag daarom vooraf om een passend advies voor uw systeem.