Wat is een multi-split airco?

Bij een multi-split systeem werkt één buitenunit samen met meerdere binnendelen. Elk binnendeel kan een eigen temperatuurinstelling en luchtstroom hebben. Daardoor kunt u bijvoorbeeld de woonkamer anders instellen dan een slaapkamer of werkkamer. De binnendelen zijn meestal wandmodellen, maar afhankelijk van de woning zijn ook plafond- of cassette-units mogelijk.

Het voordeel van deze opzet is vooral de zonering: u behandelt alleen de ruimtes die u gebruikt en stemt het comfort per kamer af. Ook blijft de gevel rustiger doordat niet voor iedere kamer een afzonderlijk buitendeel nodig is. Daar staat tegenover dat de capaciteit, leidinglengtes en geluidsniveaus zorgvuldig op elkaar moeten worden afgestemd.

Het aantal binnendelen bepalen

Het juiste aantal binnendelen volgt niet alleen uit het aantal kamers. Een ruimte kan ook via een aangrenzende zone worden beïnvloed, terwijl een zonnige kamer juist meer vermogen nodig kan hebben. Belangrijke factoren zijn de oppervlakte en hoogte van de ruimte, de isolatie, de oriëntatie, de hoeveelheid glas, de zonbelasting, aanwezige apparaten en de manier waarop de kamer wordt gebruikt.

Veel systemen worden toegepast met twee tot vier binnendelen op één buitendeel, maar de werkelijke mogelijkheden verschillen per merk en model. Een installateur moet daarom de koel- en verwarmingsbelasting berekenen en controleren of de combinatie binnen de technische grenzen van het systeem blijft. In een slaapkamer is een laag geluidsniveau vaak belangrijker dan een grote luchtverplaatsing. In een woonkamer kan juist een bredere luchtverdeling gewenst zijn.

Voorbereiding en ontwerp van de installatie

Tijdens de voorbereiding worden de gewenste comfortzones vertaald naar een technisch ontwerp. De positie van ieder binnendeel bepaalt waar de lucht terechtkomt, hoe lang de leidingen worden en hoe eenvoudig onderhoud later kan worden uitgevoerd. Plaats een unit niet zomaar boven een deur, direct tegenover een zitplek of op een plek waar meubels de luchtstroom blokkeren.

Ook het buitendeel vraagt aandacht. De ondergrond of gevelbeugel moet geschikt zijn voor het gewicht en trillingen mogen niet onnodig naar de woning worden doorgegeven. Rond de unit is voldoende vrije ruimte nodig voor luchtverplaatsing en service. Houd bovendien rekening met geluid, de uitblaasrichting en de afstand tot ramen, buren en verblijfsruimtes.

De leidingroute wordt vooraf bepaald. Knikken, lange trajecten, hoogteverschillen en doorvoeren door gevels of dakconstructies kunnen gevolgen hebben voor de uitvoering. Bij doorvoeren moet de constructie zorgvuldig worden afgewerkt om vocht, tocht en beschadigingen te voorkomen. Bij dakwerk of aanpassingen aan een dragende constructie is een daarvoor bevoegde specialist noodzakelijk.

Leidingen, condenswater en elektra

De koperen koudemiddelleidingen moeten passend worden aangelegd, goed geïsoleerd en beschermd tegen beschadiging. De verbindingen worden gecontroleerd op lekkage voordat het systeem wordt vrijgegeven. Werkzaamheden aan het koudemiddelcircuit horen bij een daarvoor bevoegde, gecertificeerde vaktechnicus.

Iedere binnenunit produceert onder bepaalde omstandigheden condenswater. Dat water moet via een geschikte afvoer weg kunnen, bij voorkeur met voldoende afschot. Als een natuurlijke afvoer niet mogelijk is, kan aanvullende techniek nodig zijn. Een slecht ontworpen condensafvoer kan lekkage, vochtplekken of geurproblemen veroorzaken.

De elektrische aansluiting moet worden afgestemd op het systeem en de bestaande installatie. Daarbij zijn onder meer de voeding, beveiliging, aarding en beschikbare capaciteit van belang. Laat deze beoordeling en aansluiting uitvoeren door een bevoegde elektricien of installateur. Welke voorziening nodig is, kan pas na controle van het specifieke toestel en de woning worden vastgesteld.

Inbedrijfstelling en controle na montage

Na de montage is het systeem nog niet klaar voor gebruik. De installateur controleert de leidingen op lekkage, trekt het circuit vacuüm en stelt het systeem in volgens de voorschriften van de fabrikant. Ook worden de werking van de binnendelen, de luchtverdeling, de bediening en eventuele app-koppeling gecontroleerd.

Verder is het verstandig om te controleren of iedere ruimte daadwerkelijk de gewenste temperatuur kan bereiken, of er geen hinderlijke tocht ontstaat en of trillingen of geluid opvallen. Bij systemen die ook verwarmen, hoort de werking in de verwarmingsstand en de ontdooicyclus bij de controle. Vraag na de oplevering welke filters u zelf kunt reinigen en welke controles door een vakinstallateur moeten worden uitgevoerd.

Gebruik en onderhoud

Reinig de filters volgens de gebruiksaanwijzing en houd de luchtinlaat en uitblaasopeningen vrij. Controleer de buitenunit regelmatig op bladeren, vuil en andere blokkades, maar schakel het systeem uit voordat u reinigt. Laat terugkerende storingen, ongewone geluiden, lekkage of een duidelijk verminderde werking onderzoeken.

Onderhoud aan het koudemiddelcircuit, drukmetingen en reparaties zijn geen doe-het-zelfwerkzaamheden. Een specialist kan daarnaast controleren of de condensafvoer, elektrische aansluitingen, ventilator en warmtewisselaars nog goed functioneren. Regelmatig onderhoud voorkomt niet ieder probleem, maar helpt om vervuiling en beginnende defecten tijdig te signaleren.

Veelgemaakte fouten bij multi-split installatie

• Het buitendeel wordt gekozen zonder de totale warmtebelasting van alle zones te berekenen.
• Binnendeel en zit- of slaapplaats worden zo geplaatst dat de luchtstroom direct op mensen is gericht.
• De leidingroute wordt pas tijdens de montage bepaald, waardoor onnodig lange trajecten of veel bochten ontstaan.
• De condensafvoer krijgt onvoldoende afschot of wordt niet praktisch bereikbaar gemaakt voor controle.
• Geluid en trillingen worden pas na de oplevering beoordeeld.
• De elektrische aansluiting wordt aangepast zonder eerst de bestaande groepenkast en beschikbare capaciteit te controleren.

Een ontwerp waarin comfort, techniek en onderhoud samen worden bekeken, verkleint de kans op deze problemen.