Wat verandert er door de overgang rond R32?

De Europese en nationale regels voor gefluoreerde broeikasgassen stimuleren het gebruik van koudemiddelen met een lagere klimaatimpact. Daardoor verschuift het aanbod van fabrikanten geleidelijk. Dat raakt vooral nieuwe apparatuur, productontwikkeling en de beschikbaarheid van bepaalde koudemiddelen en onderdelen. De precieze eisen verschillen per soort apparaat en toepassing.

R32 heeft een lagere GWP-waarde dan veel oudere koudemiddelen, maar het is niet automatisch de eindoplossing voor iedere toekomstige installatie. Fabrikanten bekijken daarom ook andere koudemiddelen en technische concepten. Bij een nieuwe airco moet niet alleen naar het koudemiddel worden gekeken, maar ook naar capaciteit, energiegebruik, geluidsniveau, onderhoud, onderdelen en de geschiktheid van het gebouw.

Een installateur kan controleren welke eisen voor uw situatie gelden. Neem bij twijfel het typeplaatje, de handleiding en eerdere onderhoudsrapporten mee. Daarop staat meestal welk koudemiddel aanwezig is en welke technische gegevens bij de installatie horen.

Kan uw huidige airco blijven werken?

Een uitfasering betekent doorgaans niet dat een bestaande installatie op een bepaalde dag automatisch buiten gebruik moet worden gesteld. Wel kunnen onderhoud en reparatie lastiger worden wanneer een koudemiddel of onderdeel minder beschikbaar raakt. Ook kan een lekkende installatie niet onbeperkt worden bijgevuld zonder eerst de oorzaak van het lek te verhelpen.

Laat bij een onderhoudsbeurt daarom minimaal de volgende punten beoordelen:

• het koudemiddeltype en de hoeveelheid in het systeem;
• de algemene staat en leeftijd van de binnen- en buitenunit;
• de lekdichtheid van het koudemiddelcircuit;
• de werking van condensafvoer, ventilatoren en elektrische aansluitingen;
• de beschikbaarheid van geschikte onderdelen en koudemiddel;
• de kosten en verwachte levensduur van reparatie tegenover vervanging.

Een installatie die goed werkt, lekdicht is en waarvan onderdelen nog verkrijgbaar zijn, hoeft niet alleen vanwege de term “uitfasering” direct te worden vervangen. Vraag wel om een realistische inschatting van de resterende gebruiksduur.

Wat betekent dit voor onderhoud en lekdetectie?

Onderhoud is belangrijk voor veiligheid, efficiëntie en het beperken van emissies. Bij werkzaamheden aan het koudemiddelcircuit zijn geschikte meetapparatuur, correcte procedures en kennis van het gebruikte koudemiddel nodig. Een specialist kan controleren of er sprake is van lekkage, of verbindingen goed functioneren en of het systeem volgens de voorschriften werkt.

Signalen die aanleiding geven voor een controle zijn bijvoorbeeld minder koelvermogen, ijsvorming, ongebruikelijke geluiden, een terugkerende storing of zichtbare oliesporen bij verbindingen. Vul een systeem niet zomaar bij wanneer het koudemiddel opnieuw verdwijnt. Eerst moet worden onderzocht waar het probleem zit.

Ook de rest van de installatie verdient aandacht. Een verstopte of verkeerd aangelegde condensafvoer kan lekkage in het gebouw veroorzaken. Elektrische aansluitingen, dakdoorvoeren en bevestigingen moeten eveneens veilig en passend zijn. Laat werkzaamheden aan elektra, dakconstructie of koudemiddel uitvoeren door de daarvoor bevoegde vakman.

Wanneer is vervangen logischer dan repareren?

Vervanging komt vooral in beeld wanneer een systeem regelmatig storingen heeft, niet meer lekdicht is, onvoldoende capaciteit levert of onderdelen moeilijk verkrijgbaar zijn. Ook bij een verbouwing kan een nieuw systeem beter passen bij de gewijzigde indeling en warmtebelasting van het gebouw.

Vergelijk bij een vervangingsadvies niet alleen het merk of de aanschafprijs. Let ook op:

• het koudemiddel en de bijbehorende veiligheids- en onderhoudseisen;
• de benodigde koel- en verwarmingscapaciteit;
• het energiegebruik bij uw werkelijke gebruikspatroon;
• de plaatsing van binnen- en buitenunits;
• condensafvoer, geluidsproductie en bereikbaarheid voor onderhoud;
• onderdelenvoorziening en onderhoudsmogelijkheden op langere termijn.

Een één-op-één-vervanging is niet altijd de beste keuze. Laat eerst controleren of de bestaande leidingen, elektrische voeding, opstelplaats en condensafvoer geschikt zijn voor het nieuwe systeem. Aanpassingen aan dak, elektra of constructie kunnen aanvullende specialistische werkzaamheden vereisen.

Praktisch stappenplan voor eigenaren

1. Noteer het merk, model, bouwjaar en koudemiddel van de installatie.
2. Verzamel handleidingen, facturen en eerdere onderhouds- of storingsrapporten.
3. Laat de installatie inspecteren wanneer prestaties afnemen of een storing terugkomt.
4. Vraag bij een lekkage om onderzoek naar de oorzaak en correcte terugwinning van het koudemiddel.
5. Laat reparatie en vervanging naast elkaar beoordelen, inclusief onderdelenbeschikbaarheid.
6. Vraag bij vervanging om een schriftelijk advies over capaciteit, koudemiddel, onderhoud en oplevering.
7. Bewaar documentatie van de nieuwe installatie en plan onderhoud volgens de voorschriften van fabrikant en installateur.

Bespreek tijdens het adviesgesprek welke werkzaamheden, merken en certificeringen precies op uw project van toepassing zijn. Vraag om bevestiging hiervan voordat u een opdracht verstrekt.