Welke factoren bepalen het stroomverbruik?

De warmtevraag van het gebouw vormt het vertrekpunt. Een goed geïsoleerde woning met weinig warmteverlies vraagt minder energie dan een tochtige woning met dezelfde oppervlakte. Ook de gewenste binnentemperatuur, ventilatie, zoninstraling en het aantal verwarmde ruimtes maken verschil.

Daarna volgt het rendement van de airco. De COP geeft aan hoeveel warmte het systeem onder bepaalde omstandigheden levert per kWh elektriciteit. De SCOP geeft een seizoensbeeld en houdt meer rekening met wisselende omstandigheden. Bij lagere buitentemperaturen kan de efficiëntie afnemen. De installatie kan dan bovendien tijdelijk een ontdooicyclus uitvoeren, waarbij elektriciteit wordt gebruikt zonder dat er op dat moment op dezelfde manier warmte aan de ruimte wordt geleverd.

Verder tellen ventilatoren, elektronica en eventuele pompen mee. Bij systemen met elektrische bijverwarming kan het verbruik tijdens koude perioden extra stijgen. De precieze invloed verschilt per type installatie en moet aan de hand van de technische gegevens worden gecontroleerd.

Zo berekent u het verbruik stap voor stap

1. Bepaal de warmtevraag. Gebruik een warmtelastberekening, historische verbruiksgegevens of een onderbouwde inschatting van de benodigde warmte per dag.
2. Kies een realistische efficiëntiewaarde. Gebruik bij voorkeur een SCOP voor een seizoensinschatting. Een losse COP is vooral geschikt om het principe uit te leggen.
3. Deel de warmtevraag door de COP. Bij 6 kWh warmtebehoefte en een COP van 3 komt de theoretische elektriciteitsbehoefte uit op 2 kWh.
4. Tel aanvullend verbruik mee. Denk aan ventilatoren, besturing, stand-byverbruik, pompen en eventuele elektrische bijverwarming.
5. Extrapoleer voorzichtig. Een dagverbruik vermenigvuldigen met het aantal dagen geeft slechts een indicatie, omdat de warmtevraag en efficiëntie per dag veranderen.

Rekenvoorbeeld: een ruimte vraagt gemiddeld 6 kWh warmte op een bepaalde dag. Bij een COP van 3 is daarvoor theoretisch 2 kWh elektriciteit nodig. Op een koudere dag kan de warmtevraag hoger zijn en de COP lager. Het werkelijke verbruik valt dan dus niet automatisch binnen dezelfde verhouding.

Aircoverwarming vergelijken met een cv-ketel

Een eerlijke vergelijking begint bij dezelfde hoeveelheid geleverde warmte. Een cv-ketel gebruikt aardgas en zet dat om in warmte; een airco als warmtepomp gebruikt elektriciteit en haalt daarnaast warmte uit de buitenlucht. Directe elektrische verwarming levert in principe ongeveer één eenheid warmte per eenheid elektriciteit, terwijl een warmtepomp bij geschikte omstandigheden meer warmte kan leveren per kWh stroom.

Of aircoverwarming financieel gunstiger is dan een cv-ketel, hangt vervolgens af van de energieprijzen, de rendementen, de buitentemperatuur en het aandeel van de woning dat u verwarmt. Bij een goed geïsoleerde woning en lage warmtevraag kan een airco aantrekkelijk zijn. Bij hoge warmtevraag, slechte isolatie of een sterke behoefte aan hoge watertemperaturen kan de vergelijking anders uitpakken.

Een hybride systeem kan de warmtebron laten wisselen op basis van omstandigheden, maar de juiste regeling en dimensionering zijn daarbij belangrijk. Laat een bevoegde installateur beoordelen of de bestaande installatie, elektrische aansluiting en warmtebehoefte bij de beoogde oplossing passen.

Maatregelen die het verbruik kunnen verlagen

• Beperk warmteverlies. Controleer isolatie, kierdichting en ventilatie. Elke vermindering van de warmtevraag verlaagt de hoeveelheid warmte die de airco moet leveren.
• Verwarm gericht. Gebruik zoneverwarming wanneer niet alle ruimtes tegelijk verwarmd hoeven te worden, mits de installatie daarvoor geschikt is.
• Voorkom onnodig aan- en uitschakelen. Een invertergestuurd systeem kan vaak rustiger moduleren wanneer de regeling goed is ingesteld.
• Kies passende instellingen. Een gematigde, stabiele temperatuur kan efficiënter zijn dan steeds grote temperatuurcorrecties.
• Houd filters en wisselaars schoon. Vervuiling kan de luchtstroom en warmteoverdracht nadelig beïnvloeden. Volg de onderhoudsinstructies van de fabrikant.
• Laat de installatie controleren. Koudemiddel, leidingisolatie, leidinglengte, condensafvoer en elektrische aansluitingen moeten door een bevoegde specialist worden beoordeeld.

Een grotere unit is niet automatisch zuiniger. Een te ruime dimensionering kan de regeling en het aantal start-stopmomenten ongunstig beïnvloeden. De capaciteit moet daarom aansluiten bij de warmtevraag van de ruimte en de omstandigheden van de woning.

Wanneer is professioneel advies verstandig?

Professioneel advies is vooral relevant wanneer u een nieuwe installatie laat plaatsen, een cv-systeem wilt vervangen of meerdere ruimtes wilt verwarmen. Een installateur kan de warmtevraag, capaciteit, plaatsing, luchtverdeling en regeling gezamenlijk beoordelen. Vraag daarbij om uitleg over de gebruikte COP- en SCOP-waarden en over welke aannames in de verbruiksschatting zijn verwerkt.

Werkzaamheden aan koudemiddelcircuits horen door een daarvoor bevoegde specialist te worden uitgevoerd. Ook aanpassingen aan elektra, dakdoorvoeren, condensafvoer of constructies mogen niet zonder passende deskundigheid worden uitgevoerd. Controleer daarnaast of voor specifieke werkzaamheden toestemming, een melding of een vergunning nodig kan zijn.

Een airco als verwarming kan een nuttige oplossing zijn, maar het verbruik blijft afhankelijk van woning, seizoen en gebruik. Een berekening is daarom een onderbouwde indicatie en geen garantie voor een bepaald energieverbruik.